definicja pH automatycznie wprowadza skalę pH. Ponieważ w większości roztworów wodnych pH mieści się w zakresie 0-14, powszechnie uważa się, że skala pH jest ograniczona do tego zakresu, ale w niektórych przypadkach wartości pH mogą być ujemne lub wyższe niż 14.
Roztwory wodne zawsze zawierają jony H+ i OH- – pochodzące z autodysocjacji wody lub z wprowadzonych zasad lub kwasów. Woda zawierająca taką samą ilość obu jonów nazywana jest obojętną. W roztworze obojętnym ==10-7 (przeczytaj o autodysocjacji wody, aby dowiedzieć się więcej), więc pH roztworu obojętnego wynosi 7 (może być nieco niższe, zwłaszcza w wyższych temperaturach). Jeśli roztwór zawiera więcej H+ niż OH- to jest kwaśny, a wartość pH jest niższa niż 7, jeśli jest więcej OH- niż H+ – roztwór jest zasadowy – a wartość pH jest wyższa niż 7.
Skala pH jest szeroko stosowana, ponieważ ułatwia porównywanie różnych roztworów lub próbek, poza tym często daje bardzo szybką informację o próbce. O wiele łatwiej jest powiedzieć, że pH wody morskiej wynosi około 8, niż stwierdzić, że stężenie H+ wynosi 10-8M. Poza tym wiedząc, że pH wody morskiej wynosi 8 wiemy już, że jest ona lekko zasadowa.
Aby lepiej poczuć skalę pH warto przypomnieć sobie kilka wartości pH:
substancja | wartość w skali pH |
---|---|
kwas akumulatorowy | <1 |
sok żołądkowy | 2 |
sok cytrynowy | 2.4 |
mleko | 6,5 |
krew | 7,34-7,45 |
mydło ręczne | 9-10 |
bielnik | 12.5 |
Zauważ, że dla danego celu niektóre wartości są podawane z większą dokładnością niż inne. pH krwi jest utrzymywane bardzo dokładnie w danym zakresie przez bufor węglowy, kiedy pH krwi spada, zmusza nas to do dyszenia, podczas gdy kiedy wzrasta, może to powodować mimowolne skurcze mięśni. pH soku żołądkowego zmienia się w zależności od diety i czasu, jaki upłynął od ostatniego posiłku. pH mydła do rąk mieści się w przedziale 9-10, ale ponieważ naturalne pH skóry jest lekko kwaśne (około pH 5), takie mydło pozostawia skórę suchą i szorstką, dlatego coraz więcej producentów mydła modyfikuje swoje receptury, aby obniżyć pH mydła. Wreszcie pH soku z cytryny zależy od dojrzałości owocu (pierwsze mierniki pH zostały wyprodukowane dla plantatorów cytryn).
Więcej informacji na temat skali pH (i innych wykładów na temat pH) na stronie ChemBuddy – kalkulatory chemiczne.